دوشنبه , جنوري 25 2021
کور / مرکې / د بوش زموږ شيربرنج ډېر خوښ وو, حامد کرزي د خپلي واکمنۍ د مهال جالبې خاطرې!

د بوش زموږ شيربرنج ډېر خوښ وو, حامد کرزي د خپلي واکمنۍ د مهال جالبې خاطرې!

مرکه:علم ګل سحر//

د افغانستان پخوانی جمهور رئیس حامد کرزی له اعلیحضرت محمد ظاهرشاه وروسته لومړنی افغان واکمن دی چې په ارګ کې یې تر نورو ډیر وخت تیر کړی، کله چې د افغان ولسمشر په توګه ارګ ته ننوت ارګ د تنظیمي جګړو له وجهې په کنډواله بدل شوی و، د ده د واکمني په کلونو کې ارګ بیا ورغول شو. د ارګ تاریخ د نوي کتاب لپاره مو د ۱۳۹۵ کال د کب په پنځمه نیټه ورسره مرکه کړې چې ستاسې مخې ته یې ږدم.
سحر:
ښاغلی کرزی صاحب لومړی ځل مو څه وخت ارګ ولید؟ څه احساس مو کاوه؟ د هغه وخت د ارګ په اړه څه دریادېږي؟
کرزی:
• پخوا مې ارګ هغه وخت لیدلی و چې د مجاهدینو اول حکومت جوړ سو او موږ له پېښور څخه راغلو کابل ته. نو سهار راورسېدو او په مختلفو ځایو کې سره ځای پر ځای سوو، بیا نو اوس زما هېر دي چې په دغه ماسپښین و، که په دغه ماښام و؛ خو بیا زه ارګ ته راغلم. حضرت صاحب په ارګ کې و، نو ارګ مو ولید. دا نو د انګرېزانو په حساب ۱۹۹۲ کال و، زموږ په حساب ۱۳۷۱ کال دی. د هغه وخت ډېر ښه خاطرات دي. خدای دې وبخښي، صبور فرید د حزب اسلامی ډېر نېک مجاهد و. د حکمتیار صاحب معاون او د هغه لهخوا صدراعظم سو؛ نو په دا اوله دوره کې چې موږ ارګ ته راغلو، حکمتیار صاحب رانغی. په چهارآسیاب کې پاتې سو. صبور فرید د هغه صدراعظم و؛ نو په ارګ کې زموږ دویمه، درېیمه شپه وه چې د تاجکستان یو هیات راغی. په هیات کې د هغوی رئیس د شورا او او وزیر داخله و، په کابل کې هغه وخت بل ځای نه و چې دا هیات هلته بوځو؛ نو د ارګ حرمسرای ته مو بوتلل. هغه وخت په تاجکستان کې اشوب و او ګډوډۍ وې؛ نو صبور فرید هم راسره ارګ کې یو ځای سو. مېلمانه مو په حرمسرای کې ځای پر ځای کړل. زه او صبور فرید بېرته را کښته سوو؛ نو په دا صوف کې چې له حرمسرای څخه د ارګ محوطې ته راوځي، [د حرمسرای سرپټې دروازه] دلته راروان وو. د خدای په آماني په وخت کې صبور فرید راته ویل:
• کرزی صاحب چقه تبلیغ میشد، که اینجا هر چیزیش طلائی است؟ تشنابهایش لاجورد است؟ که چی است، که چی است!!؟؟
پشت پاچا چقدر دروغ ګفته شد. خدا میداند که پشت ما چی بګوید؟!
دا ما ته ډېره جالبه وه. ویل یې دا خو عادي ځای و. دا خو داسې خاص ځای نه و، دا خو په دنیا کې چې هر کور ته ورسې داسې ځایونه سته، بیا نو موږ ارګ ته تلو راتلو، داسې خاص څه نه و.
سحر:
• هغه وخت چې تاسې اول ځل ارګ ته راغلاست ارګ جوړ و، که زیانمن شوی و؟
کرزی:
• ارګ جوړ و. د هغه وخت څخه چې له اعلیحضرت او داؤد خان څخه پاتې و، خلق و پرچم هغه سم ساتلی و. د هغوی دا کمال و چې هیڅ شی نه و ښورېدلي، هر څه سره ځای پر ځای و. بیا هلته چور شروع سو، غالۍ ځینې ولاړې، ښه شیان ځیني ولاړل. هر څوک چې به هلته ورغی، شیان به یې ځینې ايستل. زاړه شیان به یې ځینې ايستل؛ پهدې نامه چې دا زاړه دي نوي راوړو، تاریخي او اساسي شیان به یې ايستل. نو د ارګ چور و چپاول د مجاهدینو په شپو کې شروع سو.
سحر:
دویم ځل چې د موقتي ادارې رئیس شوئ، ارګ ته راغلاست څه احساس مو درلود؟ هغه وخت د ارګ حالت څنګه و؟
کرزی:
• زه چې کله په موقته اداره کې د رئیس په توګه وټاکل سوم، په شاهولي کوټ کې وم. د کندهار په شمال کې، کله چې بیا راغلم کندهار ښار ته او فیصله وسوه چې څلور پنځه شپې وروسته کابل ته راځم؛ نو خلک را ټول سول. خصوصاً دا قوماندانان او مجاهدین. ویل یې چې ته به له ځانه سره سړي بیایې. چا ویل زر کسه، چا ویل درې، چا ویل څلور زره. دا درسره بوځه په ارګ کې یې د امنیت لپاره ځای پر ځای کړه. ما د سیمې مشران او د نور افغانستان چې څوک هلته و را وغوښتل. مشوره مې ورسره وکړه، زما خپله خوښه دا وه چې زه مطلق یوازې راسم. هیڅ څوک راسره نه وي. هلته چې هر محافظ دی، د هر ځای چې دی، هغه به زما محافظ وي. افغانان دي، زه یې رئیس جمهور یم، ټول ما ته یو شان دي؛ نو دا فیصله دا مشرانو راسره ومنله؛ بلکې د دوی هم پیشنهاد همدا و. نو ارګ ته راغلم چې متاسفانه ډېر وران و، ډېرې زړې کوټې وې، هیڅ شی نه و؛ خو هغه پخواني خلک چې په ارګ کې پاتې و، هغوی لهدې ارګ او لهدې خاورې سره سخته مینه لرله. ها له پخوا چې پاتي وو، لکه یوسف کاکا [باشي یوسف] شېراغا کاکا، وکیل کاکا دوی د ارګ پاتې شیان ډېر ښه ساتلي وو. که څوکۍ پاتې وه، که تخت پاتې و، که غالۍ پاتې وه، ډېر ښه یې ساتلي وو. هغه د جنګونو ورانی؛ خو جدا خبره وه. هغه د طالبانو د شپو چې عرب راغلل او دا زموږ پر غالیو یې چې د مجسمو عکسونه او تصاویر په رنګ تور کړل، د مرغانو سرونه کشلي او زمریان یې مات کړي وو، دا خو بېل شی و. په ارګ کې د اوسېدو ځای نه و. د ناستې ځای پکې نه و؛ نو کرارکرار مو اول ځینې اساسي شیان چې د خارجي مېلمنو د راتګ لپاره لازم وو، تنظیمول. که یو خارجي مېلمه راځي، باید دلته په عزت واوسي او له افغانستان څخه ښه انتباه واخلي او ولاړ سي. نو مو حرمسرای ته توجه وکړه، یو څه مو پاک کړ. بیا نو خواجه صاحب یې کوي [خواجه زینالعابدین صدیقي د حرمسرای معتمد] له موږ سره د هجرت په وخت کې په تنظیم کې و، څه زاړه شیان چې دی پوهېده، دا ډلې یې وړي؛ دا یې ټول پټ کړي وو او کله چې طالبان راتلل، دی په ارګ کې پاتي سو. زه چې ارګ ته راغلم؛ نو څو میاشتې بعد دی راته راغی. ویل یې، رئیس صاحب ما خو ځینې شیان دلته پټ کړي دي. پخواني شیان دي، ما ویل چېري دي؟
ویل یې په زېرخانه کې دي. ما ویل راویې باسه؛ نو هغه شیان بیا کرارکرار را وايستل سول. بیا مو نو په الماریو، په دهلیزونو کې کښېښودل. بيرته مو سمبال او جوړ کړل. نقاشۍ مو را وايستلې، نوې نقاشۍ مو هم جوړي کړې. د افغانستان د تاریخي شخصیتونو عکسونه مو جوړ کړل، بیا مو په سلامخانه کې وځړول. که دې په یاد وي له امانالله خان څخه رانیولې، تر سلطان محمود غزنوي، میرویس نیکه، احمدشاه بابا، تر فیض محمد کاتب، ایوب خان، میرمسجدي خان دا ټول مشران مو رسم کړل او په سلامخانه کې مو وځړول. نور دا شیان جوړ سول، دا د مهماندارۍ لوشي مو پیدا کړل. بیا مو هغه لوښي چې له پخوا څخه پاتي وو، را پیدا کړل او خاص مېلمه به چې راغی؛ بیا به مو دا پخواني لوښي ورته ايښودل. نو دې شیانو ته مو توجه وکړه تر دغه ځایه پورې چې درې څلور کاله پر دې اخته وو. دا آسانه کار نه و؛ ډېر مشکل کار و؛ خو مرسته هم راسره وه. هغه خویندې او وروڼه چې هوري راتلل او کار یې راسره کاوه، ډېره مرسته یې راسره کوله. بیا مو د ارګ بهرني ماحول ته توجه وکړه. سړکان یې که دې په یاد وي ډېر خراب وو، ډمبر وو، بیا مو د ډبرې کار په کښي شروع کړ. بیا مو دا ګدامونه ايسته کړل. اول مو پوښتنه وکړه چې دا ګدامونه تاریخي ارزښت لري که یا؟
چا راته وویل چې دا تاریخي ارزښت نه لري، پنځوس شپېته کاله کېږي چې جوړ سوي دي، ډېر بد ښکاره کېدل. د دې ګلخانې څنګ ته، دا اوس چې د تشریفاتو میدان دی دلته وو؛ دا ګدامونه مو لېرې کړل. دلته مو د تشریفاتو میدان جوړ کړ، فوارې مو ورته جوړې کړې. هغه ځای مو جوړ کړ چې مېلمه راځي، د تشریفاتو ګارد یې لهمخه تېرېږي. دغسې بیا مو سلامخانې ته توجه وکړه. بیا مو هغه کړکۍ ورته جوړې کړې چې د هوا جریان په کښې وي. هغه ډېرې ښایسته سوې. اول مو فکر کاوه چې دا به څنګه سي؛ خو وروسته ډېر ښه سوو. سلامخانه مو جوړه کړه، چت مو ور جوړ کړ، قندیلان مو ورته راوړل، هغه ګدام چې مجلسونه به په کښې کېدل؛ دا مو جوړ کړ.
هغه ارشیف [د ارشیف ودانۍ] چې غټ مجلسونه به په کښې کېدل، هغه مو جوړ کړ. دلته مو مجلسونه کول؛ نو کرار کرار سمېدل؛ تر څو دلکشا او کوټي باغچې ته نوبت ورسېدی.
کوټيباغچې او دلکشا ته مو بیا ډېره توجه وکړه، دا مو په اته یا نهه کاله کې جوړ کړل. بې له عجلې، ډېر دقت مو په کښې کاوه. دا خلک هم ډېر راسره په عذاب وو، هغوی چې هورې کار کاوه، ورته ویل به مو چې دا دې ولي داسې جوړ کړی دی چې لږ ښه جوړ سي؛ نو دغه حال ته راورسېدو.
سحر:
• د جمهوري ریاست پر مهال مو د ارګ کومې ماڼۍ او دفترونه خوښېدل؟ زړه مو غوښتل کومه خونه مو د کار دفتر وای؟
کرزی:
• ما ته دا مهمه وه چې ارګ او د افغانستان د حکومتدارۍ دفتر په هغه تاریخي شکل وساتل سي. قدامت یې وساتل سي، عزت یې وساتل سي؛ نو هغه دفتر چې اعلیحضرت [پخوانی پاچا اعلبحضرت محمد ظاهر شاه] په کښې کار کړی و، هغه مې دفتر کړ. هماغه د افغانستان تاریخي دفتر دی. دفتري کار مې هیڅ کله بل ځای نه دی کړی، ملاقاتونو ته مختلفو ځایونو ته تلم؛ خو رسمي کار له هغه ځایه څخه کېده چې د افغانستان رسمي دفتر و او هغه ګلخانه وه او د اعلیحضرت دفتر و. بیا نو د ملاقاتونو لپاره به حرمسرای ته تلم. حرمسرای مو جوړ کړ، تیار مو کړ، بیا چې دلکشا جوړه شوه، وروسته چې بیا مو کوټيباغچه تکمیله کړه او ډېر ښکلی ځای ځینې جوړ سو؛ فرش مو کړ. د خانم اعتمادي [د جمهوري ریاست د دفتر ریاست پخوانۍ لومړۍ مرستیاله مېرمن حمیرا لودین اعتمادي] رامیکا [د جمهوري ریاست د ساتنې او څارنې ریاست سلاکاره رامیکا احمد] او خرم صاحب [د جمهوري ریاست د دفتر پخوانی رئیس عبدالکریم خرم] دې کور ودان وي، ډېر کار یې په کښې وکړ. کله چې مو فرش کړ، دا خارجیان چې به راتلل حیران به سول چې دا د افغانستان نوم چې دوی اورېدلی و چې دا یو غریب او دربدره وطن دی؛ نو دا تاریخي ځایونه به یې چې ولیدل چې د افغانانو اداب به یې ولیدل؛ نو بېخي به په یوه جلا تاثر له افغانستانه څخه ولاړل. هر یو به چې راغی، ما به د ارګ او بالاحصار تاریخچه ورته ویله او د انګرېزانو، چې څنګه بالاحصار خراب سو، څنګه بیا ارګ له بالاحصاره انتقال سو دې ځای ته او دا اوس زموږ د حکومتدارۍ مرکز دی.
سحر:
• کله به مو چې ملاقاتونه کول، یا به کښېناستلاست چې کومې ماڼۍ مو د ملاقات او کېناستو لپاره خوښېدې؟ او آیا پهدې کې مو خپله خوښه عملي کوله، که مو د تشریفاتو او امنیتي کسانو خوښې ته کتل؟
کرزی:
• دواړو، پهدې پورې اړه لرله چې څوک راتلی. که د وطن خلک به وو چې هر ځای به سو، پروا یې نه درلوده. کله به په چمن کې سره کښېناستلو، کله به په مسجد کې سره کښېناستلو. په هغه شروع کې چې ځای نه و، ډېر ملاقاتونه مو په مسجد کې کړي دي. خلک به چې راغلل بیا په مسجد کې سره کښېناستلو او د ډوډۍ لپاره به په هغه ارشیف کې کښېناستلو چې جوړ مو کړ. خو خارجیان چې به راتلل، د یوه وطن رئیس جمهور یا پاچا به چې راتلی؛ نو بیا به مو ډېر رسمي ترتیبات ورته نیول. ځای به ما په خپله څو واره ولید، حتی ګلان به مې کتل چې برابر وي. لوښي برابر وي او تنظیم یې برابر وي. چای یې برابر وي، ورته ویل به مې چې هلکانو چای تورې، شنې او کافي دا راوړئ. بسکوټ او یو ښه شی راوړئ. که کاري ملاقات به و، هغه به مو په دفتر کې ورسره کاوه. که تشریفاتي ملاقات به و، هغه به مو په حرمسرای کې کاوه. بیا مو تشریفاتي ملاقاتونه دلکشا ته انتقال کړل او رسمي پراخ مجلسونه به مو د کابینې په مجلس [سالون] کې کول او ځینې مو چې چینایي تعمیر [چهارچنار ماڼۍ] جوړ کړ، هلته کول او په دلکشا کې به مو کول؛ درې څلور ځایه وو.
سحر:
کله داسې شوي چې له بهرنیو مېلمنو سره مو ملاقات درلود او برق تللی وي؟ هغه وخت مو احساس څه و؟
کرزی:
• (په خندا) ، ډېررر!
په شروع کې خو بېخي ډېر و. برق به نه و، دا جوبایډن چې سناتور و [د امریکا متحدو ایالاتو د پخواني جمهور رئیس مرستیال جوبایډن] چې راغی؛ برق ولاړ. په تیاره کې ورسره ناست وم، دوه، درې، څلور واره داسې پېښه سوې ده. بیا نو کرار کرار جوړېدل. بیا مو جنراتورونه پیدا کړل چې برق به ولاړ؛ جنراتور به چالان سو. څو ځله داسې پېښې سوې دي چې خارجی به راسره ناست و؛ برق به ولاړ. ما به ټوکه ورسره وکړه چې دا د افغانستان حالات ښیي؛ نو تاسې مرستې ډېرې وکړئ چې برق جوړ سي. دا دی ګورئ برق نه راجوړوئ، دا مو حالت دی. هو دا به ډېر پېښېدل، بېخي ډېر.
سحر:
• د بهرنیو مېلمنو د پذیرایي پر وخت که به کومه نیمګړتیا رامنځ ته شوه، تاسې به څه چلند کاوه؟ ویل کېږي د المان د جمهور رئیس په مېلمستیا کې کباب زوړ او بویناک و؟
کرزی:
• یا؛ د المان جمهور رئیس نه و. خرابه ډوډۍ؛ دا خو به ګاهي ګاهي پېښه سوه چې ډوډۍ به مزهداره نه وه. دا دي ډېره ښه پوښتنه وکړه. ډېر فضل د خدای وسو، د امریکې د رئیس جمهور معاون چیني [ډیک چیني د امریکا متحدو ایالاتو د جمهور رئیس پخوانی مرستیال] بګرام ته راغلی و او له بګرام څخه کابل ته راتلی. د شپې ډوډۍ ته مو امادګي ونیوله؛ نو دا انورجان دلې و. په یاد دي دی انور حمیدي [محمد انور حمیدي د جمهوري ریاست د ځانګړي پخلنځي مسؤل]؛ نو ما ورته وویل، ډوډۍ تیاره کړه.
ډوډۍ چې یې تیاره کړه؛ نو په هغه ګړۍ چې معاون د رئیس جمهور حرکت راکوي، راځي؛ هلته د بګرام په دروازو کې کوم انفجار وسو؛ نو هغوی د امنیتي دلایلو له وجهې دا ملاقات لغو کړ او بېرته امریکې ته ولاړ.
موږ ویل ښه دی چې ولاړ، دا ډوډۍ به وخورو ډوډۍ مو چې راوړه، ګورو د غوښو بوی تلی؛ ډېرې خرابې غوښې وې. نو ما انور ته وویل چې خدای دې خوار که انوره، ښه ده چې دا مېلمه نه دی راغلی. نو دا یوه پېښه سوې وه. اما اکثراً به ښه ډوډۍ وه. دا خارجیان چې به راتلل، ډېره ښه ډوډۍ به وه. ډېره جالبه خاطره مې د بوش ده [جورج ډبلیو بوش د امریکا متحده ایالاتو پخوانی جمهور رئیس].
بوش چې راسره ناست و، د غرمې ډوډۍ وه، ډوډۍ مو وخوړه ډېر خوند یې وکړ. ډوډۍ چې مو خلاصه کړه؛ نو شیربرنج راغی. بوش ویل دا څه شی دی؟ ما ویل دا شیربرنج نومېږي، دا داسې دی، داسې دی. ډېر خوند یې ورکړ؛ نو زه له بوش سره په خبرو اخته یم، دی شاوخوا ګوري. ما ویل څه کوې، څه غواړي؟
ده ویل دا سړی څه سو؟ ما ویل کوم سړی؟
ده ویل دا چې شیربرنج یې راوړ، ما ویل زه به ورته ږغ کړم چې سړی راغی؛ ده ورته ویل نور هم راوړه.
بس نور یې راوړ، غاب مو ور ډک کړ؛ دا وه.
بله جالبه خاطره مې دا وه چې مېرمن کلینټنه راسره ناسته وه، هغه وخت د امریکې وزیر خارجه وه؛ نو د شپې ډوډۍ یې راسره خوړله. د افغانستان دا کبابونه و شیان مو تیار کړي وو؛ نو د ملا نقیب الله اخند دي خدای جنتونه په نصیب کړي، ده ما ته له کندهاره څخه د انارو رُب را استولي وو، ډېر اعلی رُب وو. د بهي رُب یې په کښي اچولي وو؛ نو دا د انارو رُب مو له بهي سره مېرمن کلینټن ته کښېښودل؛ نو دا چې خوند یې وڅکئ، ډېر خوند یې ورکړ، ویل یې دا څه شی دي؟
ما ویل دا د انارو رُب دي، دا بل بهي دي؛ نو حیرانه سوه چې موږ داسې مخلوط شیان لرو، بیا یې راڅخه وغوښتل، بیا مو ورتیار کړل له ځانه سره یې یووړل. بل شی چې ډېر د خارجیانو خوښ سول، دا زموږ وطني بهي نه دي؟ دا کوچنیان چې رېزش وکړي یا زکام سي بیا یې په اور کې ورته پاخه کړي، د سینې لپاره چې سینه نرموي. دا مې انورجان ته ویل چې دا خو د افغانانو ډېر ښه خوراک دی، دا خارجیان چې راځي دا ورته پخوئ. له خوږو سره، له فرني یا شیربرنج سره دا هم ورته راوړئ؛ نو دغه شي خارجیانو ته بېخي ډېر خوند ورکاوه.
نو رقمرقم کیسې وې، خوراکونه به مې ورته معرفي کول، هر خوراک به یې چې راوړ، ما به ورته معرفي کاوه چې دا دا شی دی دا دا دی او دا دا وخت خوړل کېږي، دا د دې ځای، د افغانستان دی.
سحر:
له بهرنیانو سره د ملاقات په وخت کې د کښېناستلو لپاره مو کوم ځانګړی مقصد درلود؟ د مصر د انور سادات سلاکار حسنیین هیکل په خپلو خاطراتو کښې لیکي چې انور السادات به له بهرنیانو سره د ملاقات په وخت کې د ماڼۍ په هغه ځای کې کښیناست چې مېلمنو ته د مصر اهرامونه ښکاره شي، مقصد یې دا و چې نورو ته ووایي زه د هغه ستر تمدن استازی یم. تاسې کله همداسې کوم هدف لرلی دی؟
کرزی:
هو هو، ډېر مو داسې کول. هغه ځای به کښېناستم او مېلمه به مې په هغه ځای کې کښېناوه چې ډېر پراخ وي، ډېر شی وویني چې د تابلوګانو خوا ته یې مخ وي او چې بیا به له مجلسه را ولاړ سوو؛ نو کړکۍ ته به مې ودراوه. دا ماحول به مې ورښکاره کړ. دا زړې ونې به مې ورښکاره کړې. دا چنارونو ته به مې اشاره کوله چې دا د دومره سوو کلونو چنارونه دي، هره ورځ به مو دا کار کاوه.
سحر:
سیاسي مقاصد خو مو نه په کښې لرل؟
کرزی:
– نه؛ بس دې کې مو د افغانستان معرفي مقصد وه چې د افغانستان معرفي په کښې وسي چې انتباه یې د افغانستان په اړه ښه وي. چې بېرته ځي چې دا بدبختي او بدنامۍ چې موږ ته د پردو لهخوا راغلې دي، دا بدنامي بېرته بدلې شي. په نېکو په عواطفو او د افغانستان په ښېګڼو بدلې شي او له نېکو خاطرو سره بېرته ولاړ سي. کیسې به مې ورته کولې، داستانونه به مې ورته ویل، شعرونه به مې ورته ویل، د افغانستان ساز و موسیقي؛ دا به مې ورته ویل. چې یو شی به په دنیا کې د افغانستان په باره کې پر چا ښه لګېدی، دا به مو یادونه ورته کوله. هراتي دستمالونه به مو ورکول، تحفې به مو په دې دستمالونو کې ورکولې.
سحر:
• تاسې نژدې ۱۴ کاله په ارګ کې واست، اوس هلته نه یاست؛ څوک چې یو ځای واوسي د هغه ځای او کور له دېوالونو سره یو ډول عادت او مینه پیدا کړي، تاسې چې اوس هلته نه یاست یا په لومړۍ ورځ ترې ولاړلاست، څه احساس مو کاوه؟
کرزی:
• نه نه؛ په هغه کور کې چې زه اوسېدم په نمبر یک [لومړۍ نمبر ماڼۍ] کې، ټول ارګ مې جوړ کړ؛ خو هغه ځای مې جوړ نهکړ. هغه همداسې پاتې سو، لکه په اول سر کې چې و. نه مې غوښتل چې کورنۍ مې له یوه مجلل ځای سره عادت سي. بس همالته عادي اوسېدلو او دا نوی کور چې یې را جوړ کړ [د ارګ په ساحه کې د ولسمشر کرزي د واک په وروستیو کې یوه ودانۍ چې ویل کېدل د هغه کور به وي؛ جوړ شو. اوس په کښې د حکومت د اجرائیه ریاست دفترونه دي او په سپیدار ماڼۍ مشهوره ده] هلته هم چې نه ولاړم، په همدې وجه و. دا یو ډېر مجلل ځای و او ما نه غوښتل چې زما اولاد په یوه مجلل ځای کې غټ سي او دوی له دې ځایه څخه د خپلوانو، همصنفیانو او دوستانو کره ځي. بیا د خپل او هغوی د ماحول فرق ګوري؛ نو ما ویل چې په خپل محیط کې لوی سي؛ نو هیڅ احساس به د دې و نه کړي. قطعاً؛ بلکې ډېر خوشحاله وم چې ترې راوتلم. ډېر خوشحاله وم چې راشم او ژر ځینې راووځم، ډېره بېړه مې درلوده.
سحر:
• په ارګ کې قتلونه او حادثې شوې دي، ځینو واکمنو دا ښه نه دي ګڼلي او آن په همدې خاطر له ارګه وتلي. لکه چې د حفیظالله امین په اړه ویل کېږي چې په همدې خاطر یې دفتر له ارګه تاجبېګ غونډۍ ته ولېږداوه؛ تاسې ته کله کله دا وسوسه نه پیدا کېده؟
کرزی:
• هو دا ځای چې مو جوړاوه، څو قبرونه مو پیدا کړل. دا د ملي امنیت [د ملي امنیت شورا] نوې وداني مو چې جوړوله هلته هم وو. د تشریفاتو میدان شاوخوا کې لس، دوولس جسدونه پیدا شول. موږ اول فکر وکړ چې دا داوود خان مرحوم کسان دي بیا چا به ویل چې دا به حبیبالله کلکانی وي. بیا مو معلومات وکړل؛ نه داوودخان و نه کلکانی و. مظلومان وو خدای خبر چې څوک به وو. دېرش کاله د مخه خاورو ته سپارل شوي وو.
سحر:
• په ارګ کې د دا ډول پخوانیو شویو پېښو په اړه مو د ځینو نورو غوندې کوم بد احساس نه درلود؟
کرزی:
• نهنه؛ ما ته دا احساس نه و. ما ته ارګ د افغانستان د قدرت ممثل ښکارېده. عزت یې راته درلود، قدر یې راته درلود او د افغانستان د ملت کور مې باله. په هغه سترګه مې ورته کتل، پهدې خاطر مې کوښښ دا و چې ډېر ښایسته واوسي. د افغانستان د خلکو نمایندګي وکړي، د افغان ولس نمایندګي وکړي. د لطافت، نرمۍ او مهمانوازۍ نمایندګي وکړي؛ نه داسې نه و.
سحر:
• په ارګ کې مو د رخصتۍ او وزګارتیا وخت څنګه تېراوه؟
کرزی:
• رخصتي خو نه وه؛ نو ګرځېدم به.
کله کله به مازدیګر راووتم چې ورځ به مې بېکاره وه. خصوصاً ماسپښین په درې بجو مې د اخبارو مطالعه کوله، له مجلسو وروسته به مې بیا کلهکله د اخبارونو مطالعه و نهکړه، بیا به راووتم. پر ارګ به وګرځېدم چې کوم کار ښه روان دی، کوم کار بد روان دی. په یاد به دي وي چې داسې به ولاړم، دورې به مې وکړې؛ خو د چکر او تفریح لپاره به بیا کور ګرځېدم. په کور کې به هغه د چمن پر شاوخوا ګرځېدم.
سحر:
تاسې په ارګ کې ځینې ژوي او مرغان هم ساتل، که د هغو په اړه راته ووایاست؟
کرزی:
• هو ما فیلمرغان راوړي وو. هوسۍ مو راوړې. مرغان مو بیا ډېر کړل. طوطیان مو تشویق کړل بیا ډیر مرغان شول. طوطیان زیات شول، پخوا خو نه وو. موږ چې حسابل شپېته، او یا طوطیان هلته ګرځېدل. آزاد به ګرځېدل، هلته به یې ځالهګۍ جوړه کړې وه. بس چا به کار نه په درلود.
سحر:
• په ارګ کې مو د نړۍ د دویم لوړ قد څښتن کس ساتلی و، مقصد مو ترې څه و؟
کرزی:
• هو نو؛ د افغانستان یو سړی و. یوه ورځ ما ته راغی. ویل یې زه وزګار یم، کار نه لرم، کار راکه.
ما ویل راځه؛ نو دی خوشحاله و چې خلکو ته ځان معرفي کړي چې زه دومره جګ یم. ما ویل راځه ولاړ دي وي. (په خندا) چې د افغانستان جګوالی هم دا خلک وویني، ډېر ښه سړی و.
سحر:
• د سلامخانې مخ ته په شنه سیمه کې یو ځل چایخانه جوړه شوه، ویل کېږي تاسې چې هغه ځای ولید، د ژر تر ژره ورانیدو امر مو وکړ، ولې؟
کرزی:
• هو هغه وران شی جوړ سوی و. هغه له ارګ سره مناسب نه و چې داسې چایخانه وي. ما غوښتل چې ارګ ټول جوړ سي. خو د ارګ د ورانۍ چې څنګه وران سوی دی، یوه نمونه باید تاریخ ته پاتې وي؛ نو په همدې دلیل مې د سلامخانې مخ ته وران ځای [د سلامخانې ماڼۍ له لوېدیځ څنګ سره ویجاړه ودانۍ] چې ویل یې دا چایخانه سي، ما ویل پرېږدو یې چې دغسې پاتې وي. موږ ته رایاد کړي چې بیا دا خپل وطن خراب نه کړو.
سحر:
• ستاسې په وخت کې یو کس د دربار شاعر هم و، د هغه دنده څه وه، ولې مو ورته د دربار شاعر وایه؟
کرزی:
• هو خدای دې یې وبخښي، ښه سړی و. درباري شاعر (په خندا) خو دا داسې د دربار شاعر و چې دربار ډېر ځینې په عذاب و. یو له ما سره یې غرض نهدرلود، نور یې ټول نه پرېښودل. پر داوودزي یې اشعار ویل، پر خرم به یې اشعار ویل، پر هيوادمل به یې ویل، پر مدبر به یې اشعار ویل؛ تاسې په خپل کتاب [د ارګ نن او پرون] کې هم را اخېستي دي. خدای دې وکړي چې اشعار یې پاتي وي او چاپ سي.
سحر:
• ستاسې په وخت کې په ارګ کې پسرلنۍ مشاعرې کېدلې. ځینو به ویل چې کرزی صاحب غواړي، د محمود غزنوي یاد ژوندی کړي او یا له فرهنګ سره خپله علاقمندي وښیي؛ ستاسې مقصد څه و او لهدې مشاعرو کومه خاطره لرئ؟
کرزی:
• ډېرې ښې خاطرې ځینې لرم. پهدې کې هدف دا و چې د افغانستان د ادبیاتو، هنر او کلتوري تشویق په پراخه پیمانه وسي. زموږ په هېواد کې د پردو په لاس وهنه چې په هغه کې غرب او شرق دواړه شامل و، هم پاکستان هم غربیان. د افراطیت تشویق ډېر په شدت وسو چې د افغانستان کلتور رسم و رواج، ادبیات، دا ښکلا او دا مختلف رنګونه وځپل سي او موږ جهان ته یو تاریک قوم معرفي سو. نو د مشاعرو پروګرام مو شروع کړ او زما ورسره ډېر شوق و. ډېرې خوشحاله صحنې مې یې په یاد دي. ډېر ښه شاعران راغلل. یوه ورځ دا زموږ خورکۍ دا د خپلواک صاحب لور زما په خیال شفیقه نومېږي، کهدي په یاد وي دا راغله، یو شعر یې د بیرغ په باب ووایه، ډېره مې تشویق کړه. دا د ځوانانو د شعر او شاعرۍ تشویق مو ډېر کاوه. خصوصاً د نجونو چې مخ ته سي او وړاندې سي او پرمختګ وکړي.
سحر:
• د ملت بابا په حرم سرای کې اوسېده، د هغه د ژوند د طرز په اړه که معلومات راکړئ؟
کرزی:
• ډېر آرام ژوند یې و. ډېر نېک سړی و. ډېر باعزته انسان و، ډېر نېک انسان و. ده له خپل هېواد افغانستان سره ډېره زبردسته کلکه مینه لرله. دی چې ژوندی و، زه په ارګ کې ډېر خوشحاله وم. په دوو درو شپو کې به حتماً مازدیګر ده ته ورتلم. دا ملاقاتونه مې داسې تنظیم کړي وو چې حتماً مازدیګر له اعلیحضرت سره د چای موقع راپیدا سي؛ نو دی به هم راته انتظار و. وربه غلم پوښتنې به یې راڅخه کولې. یوه ورځ ورغلم خوشحاله وم چې زما رنګ ته یې وکتل چې خوشحاله یم، ویل یې: (چطور ایطو خوش استی رئیس صاحب؟)
زه ډېر کشر وم د ده د زوی پر ځای هم نه، د لمسي پر ځای وم. ما ته ده د حامد خطاب کولای سو او د کرزي خطاب یې راته کولای سو؛ خو ده به چې کله وټاکل سوم، همېشه رئیس صاحب راته ویل. با عزته انسان و؛ نو چې کښېناستم ویل یې: (چطور خوش استی رئیس صاحب؟)
ما ویل: ها بسیار خوش استم. ویل یې چطور؟ ما ورته وویل چې امروز پنجصد ملیون دالر کتی ما کمک شده. غوږ ته یې لاس ونیو ویل یې چند؟ ما ویل: پنجصد ملیون دالر. ده خو هغه پخوانۍ کابلۍ فارسي ویله، ویل یې: بوووویییییی مه ګفتم خی پنجا ملیون، پنجصد ملیون دالر.
ما ویل هو، پنجصد ملیون دالر. ویل یې: بووو یییی (خندا). خدای دې یې وبخښي، ډیر ښه سړی و. نو کیسې به یې راته کولې سره ناست به وو، ډېر خوند یې کاوه.
سحر:
• آیا احساس مو نه کاوه چې یو بل پاچا هم په ارګ کې دی؟ که څنګه؟
کرزی:
• نه؛ ولاړم پسي رامې وستی، دا مې هدف و چې دی به راولم. په هغه کور کې چې دی اوسېدی، دی به بېرته ځای پر ځای کوم. هماغه د پاچاهي عزت او حرمت چې د ده حق و، هغه باید ورسره وسي او هماغسې مې پاله او هغسې مې ورسره وکړل. ډیرو نه غوښتل چې دی راسي چې زه نه وای چېري راتلی.
سحر:
• په لومړیو وختونو کې ستاسې ساتونکي غیر افغانان وو، آیا له هغوی سره مو د ځینو ملاقاتونو په وخت کې ستونزه نه لرله؟
کرزی:
• ډېر، ډېر؛ ډېره سخته صحنه وه.
د مجبوریت صحنه وه. هغه داسې و چې یوه ورځ ماښام خلیلزاد صاحب [په افغانستان کې د امریکا متحده ایالاتو پخوانی سفیر زلمی خلیلزاد] او مکنیل [په افغانستان کې د نړیوالو ځواکونو لوی قوماندان] کور ته راغلل. چې ستا ژوند ته خطر دی او دا دی، دا دی. موږ راپورونه اخيستي چې پر تا حملې کېږي او ته باید خارجي محافظین ولرې. ما دا خبره رد کړه، ما ویل زه دا خبره نه منم، بیا راغلل، بیا راغلل. بیا ما له جهادي مشرانو استاد سیاف او قومي سپین ږیرو سره مشوره وکړه. اوله مشوره مې د لغمان له خلکو سره وه. په هغه ورځ پنځوس، شپېته کسه د لغمان خلک را روان وو او په دا لوړ د کابینې مجلس [په ګلخانې ماڼۍ کې د کابینې د غونډو سالون] کې راسره ناست وو. ما دلته ورته وویل چې دغسې پیشنهاد راته سوی دی، دا زه څنګه کړم؟
هغوی راته وویل چې ویې منه چې محافظت دې وسي او بیا خلک و روزل سي. دا د روزلو خبره هغوی را په فکر کړه؛ نو دغسې نه پوهېږم، د پنجشیر خلک وو که د پروان خلک وو. اووه، اته ولایته راغلل له هغو سره مې سلا وکړه. هفته بعد مې بیا ورته وویل چې سمه ده. بیا نو راغلل. دوه کاله هوري وو او زه ناآرامه وم؛ خو کور یې ودان امریکایانو دغه یو کار وکړ چې د افغانستان لپاره یې دا د ریاست جمهوري د محافظت اداره ډېره ښه وروزله. بهترینه اداره یې وروزله او تر اوسه پوري هماغسې پاته ده. دوه کاله که یو نیم کال راسره وو بیا زموږ خپله اداره وروزل سوه، زموږ کسان راغلل دوی ولاړل.
سحر:
– په ارګ کې ونې او مختلف ګلان وو، تاسې به هم ايښي وي، چلند مو ورسره څنګه و، په خپله مو هم ايښي دي او نورو بهرنیو مېلمنو به هم نیالګي کښېنولي وي، که پهدې اړه راته ووایاست؟
کرزی:
– هو ډېرې ونې مو ايښي دي. ګلانو ته مو ډېره توجه وکړه. ګُلکاري ته ګلګلاب او نورو ګلانو ته مو ډېره توجه وکړه؛ خو تر پایه پورې خوشحاله نه سوم؛ نه مو و زده. ما به ورته ویل داسې وکړئ، دوی به بل کار کړی و. ما به ورته ویل دا شی کښېږدئ، دوی به بل شی ايښی و. بیا به ځیني وچ سول؛ خو بس نو مجبور وم، ګوزاره مې ورسره کوله. ما غوښتل چې د ګلانو لهخوا ارګ لا ډېر ښکلی سي، هغسې نه کېدل چې ما غوښتل.
سحر:
– د نورو هېوادونه جمهور رئیسان او مشران چې به افغانستان ته راتلل، دوی به هم د یادګار په توګه نیالګي کښېنول، د ارګ په کومو برخو کې چا دا نیالګي کښېنولي؟
کرزی:
– هوهو؛ امام علي رحمان [د تاجکستان جمهور رئیس] ونې کښېښودې.
د ترکمنستان رئیس جمهور ونې کښېښودې، زرداري [د پاکستان پخواني جمهور رئیس اصف علي زرداري] ونې ايښي دي. دا نیالګي یې د دلکشا په شاوخوا کې کښېنولي دي، دغسې به چې مېلمانه راتلل، ونې به یې اېښودلې.
سحر:
– ستاسې په وخت کې په ارګ کې ډېر کارونه تر سره شول، سره لهدې چې تاسې یادونه وکړه، ستاسې په نظر کومکوم په کښې ډېر مهم و او تاسې به هم د ارګ جوړونې کار څاره؟
کرزی:
– هوهو بېخي ډېر؛ روزمره به مې څاره. دغه نمبر دو [دویم نمبر ماڼۍ] چې مو جوړوله، دا ماڼۍ دا کور، دا مو په ډېر زحمت جوړ کړل. شیان به یې ور خراب کړي و. زه به بس هره ورځ ورتلم، دلکشا ته تقریباً دغسې منظم ورتلم، هغه کوټيباغچې ته به منظم ورتلم؛ نو پهخپله مې ټول کتل.
سحر:
– د ارګ په باره کې یوه خبره دا کېږي چې موږ په افغانستان کې داسې تفریحي او تاریخي ځایونه کم لرو، کېدای شي ارګ موزیم شي یا ملي پارک شي، تاسې کله داسې فکر کړی دی او نظر مو څه دی؟
کرزی:
– یا؛ نو ارګ ما ته د دولت مرکز و. ارګ باید د افغانستان د دولت د مرکز په توګه پاتي سي؛ نه دا چې ملي پارک سي. کېدای سي موزیم په کښې جوړ سي، مثلاً د هغو تحفو چې ما ته پهدې څوارلسو کالو کې راغلې وې، هغه تحفې ما ټولې دولت ته پرېښودې. که څه اثار وو، که جواهرات وو، اوس هلته پراته دي. یو موزیم کېدای سي، له هغو څخه جوړ سي چې دا شیان په کښې نمایش سي او تاریخي ارزښت یې وساتل سي.
سحر:
– د تحفو او سوغاتونو یادونه مو وکړه. تاسې هم نورو بهرنیو مېلمنو ته تحفې ورکولې، که د هغو په اړه معلومات راکړئ؟
کرزی:
– ډېرې تحفې مو ورکولې. هغه بله ورځ زما پر تحفو په یوه اخبار کې مضمون لیکل سوی و. د پوتین [د روسیې جمهور رئیس ولادیمیر پوتین] او د بوش او زما پر تحفو یې مضمون نوشته کړی و چې ما بوش او خارجیانو ته څنګه تحفې ور وړلې. ښې تحفې مې ور وړلې، زبردسته تحفې مې ور وړلې. د افغانستان ښه شیان مې ور وړل، ډبرې مې ور وړلې او د افغانستان معرفي به مې ورته کوله چې دا غالۍ داسې ده. ښې تحفې مې ور وړلې.
سحر:
په دویم نمبر ماڼۍ کې چې ستاسې په وخت کې جوړه شوې ده، یو ډول ډبرې یې پهدېوال کې کار شوې دي چې د ګروپ په وسیله رڼا کوي. دغه راز په نورو ماڼیو کې هم ښکلې ډبرې کار شوې دي دا د کوم ولایت دي؟
کرزی:
ګردې [ټولې] د افغانستان ډبرې دي. څه د هلمند دي، څه دغه نژدې د کابل دي. څه مو له تخار څخه راوړې دي، څه مو له ننګرهار څخه راوړې دي. هر ځای دا ډبرې کار سوې دي، د دې ماڼۍ په دېوال کې هم کار سوې دي.

42 تبصرې

  1. At this moment I am going away to do my breakfast, once having my breakfastcoming again to read additional news.

  2. or a bode indication, cialis online no prescription as your. cheap cialis Sissy as В« the sum surplice of the wicker

  3. zanidip et viagra viagra kullanma yasi viagra rhymes with niagara

  4. what is viagra yahoo buybuyviamen.com 25 or 50 mg of viagra

  5. 14 year old viagra https://purevigra.com/ viagra doesn work first time

  6. sildenafil generic price viagra 25 mg tablet price buy viagra online with paypal

  7. viagra hace efecto viagra dinamico cijena prescription price for viagra

  8. purchase viagra online in usa cost of viagra 100mg tablet viagra price india

  9. viagra keep erection after ejaculation viagra В® official seller top-viagra-store.com

  10. viagra pills over the counter canada cost of generic viagra in india best viagra tablet price in india

  11. buy viagra online best price sildenafil gel viagra super active online

  12. good essays for college essay using mla help writing essay for college english class

  13. custom essay masters recommendation for research paper things to write a compare and contrast essay on

  14. buying essays online safe best dissertation services college essay bullying

  15. essays jacksonian democracy essay writing curriculum learning essay writing

  16. After research study a few of the blog posts on your web site now, and I truly like your means of blogging. I bookmarked it to my book mark web site listing as well as will certainly be inspecting back quickly. Pls check out my internet site as well and also let me understand what you assume.

  17. help writing a personal statement english thesis proposal writing a maid of honor speech

  18. writing a good essay essay writing business essay writing lesson plans high school

  19. sex shoping viagra free viagra online in canada online viagra in united states

  20. buy cialis using paypal cialis no prescription arizona cialis 20mg П„О№ОјО·

  21. buy cialis 10 tab cialis generic 20 mg cialis one a day with dapoxetine canada

  22. buy viagra without pre generic viagra suppliers paypal drug store viagra

  23. free samples viagra cialis viagra danger myths viagra espanol

  24. how much is viagra at walmart viagra men where can i get viagra shipped overnight

  25. cialis online overnight cialis withouth prescriptiong where to buy cialis with paypal

  26. cheap viagra online order viagra with dapoxetine viagra generic 100mg cheap

  27. viagra soft tabs overnight delivery generic viagra viagra purchase without prescription

  28. viagra with dapoxetine us viagra cheep price for viagra

  29. family pharmacy canada rx pharmacy online pharmacy drugstore

  30. canadian pharmacies online drugs from canada erectile dysfunction pills

  31. erection pills canada drugs erectile dysfunction causes

  32. best drugstore foundation drugstore makeup pharmacy online

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

%d bloggers like this: