شنبه , سپتمبر 26 2020
کور / خبرونه / افغانستان / څېړنه ښایې چې په افغانستان کې هېڅ خوندي ځای نشته

څېړنه ښایې چې په افغانستان کې هېڅ خوندي ځای نشته

د بشري حقونو د څار ټولنې په افغانستان کې د جګړو د قربانیانو د کورنیو سره د ناکافي مرستو له کبله اندېښنه ښودلې ده.

د بشري حقونو د څار سازمان دغه نوی “۴۹ صفحه‌یې راپور” چې «خوندي ځای نه‌شته» نوم ورکړل شوی، د ۴۵ کسانو سره د مرکې پر اساس جوړ شوی دی.

په‎دې راپور کې د ۲۰۱۶ میلادي کال راهیسې د ملکي قربانیانو د کورنیو او ټولنې تل‌پاتې ستونزې منعکسې شوې دي.

د راپور لیکوالې پټریشا ګاسمن لیکلي چې د طالبانو او داعش وسله‎والو د بریدونو له کبله د ملکي قربانیانو کورنۍ او خپلوان له سختو مالي، روغتیایي او روحي ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.

مېرمن ګاسمن لیکلي؛ هغه یاغیان چې په جوماتونو او نورو عامه ګڼه-ګوڼو سیمو کې بریدونه کوي او ملکیانو ته درنه مرګ ژوبله اړوي، جنګي جنایت ترسره کوي.

پټریشا ګاسمن
پټریشا ګاسمن

د لیکوالې په خبره دغه ډول بریدونه تر ډېره پر هغو کسانو منفي اغېز لري چې د کورنۍ سرپرست یا په عامه اصطلاح ډوډۍ راوړونکی یې ووژل شي.

  • مېرمنې

راپور د ټولنیزو ستونزو په برخه کې هغو مېرمنو ته اشاره کوي چې په بریدونو کې کونډې کېږي او تر ډېره د مېړه د کورنۍ په غړو پورې اړوند او هم د ژوند او کار په چاپېریال کې محدودېږي.

  • ماشومان

بل‎خوا د راپور په لیکنه ماشومان دي چې یا له‎دې کبله ښوونځی پرېږدي چې کورنۍ یې د اړتیاوو د پوره کولو توان نه‎لري او یا باید ماشوم د کورنۍ لپاره د کار کولو په لټه کې شي.

ډېرو هغو کسانو چې د بشري حقونو د څار سازمان سره‌یې مرکې کړي هغه جدي روانې ننګونې هم څرګندې کړي چې دوی د دغه ډول بریدونو له کبله ورسره مخامخ شوي دي.

په راپور کې د همدغو قربانیانو د کورنیو سره د حکومت د ناکافي مرستو له کبله انتقاد شوی دی.

د خوست چاودنه
د خوست چاودنه

پټریشا ګاسمن لیکي؛ افغان حکومت د دغو پېښو ټپیانو او د وژل شویو کورنیو ته د مالي مرستې ژمنې ورکړې دي، خو وایي مرکه کوونکو دوی ته ویلي چې تر اوسه‌یې د حکومت هېڅ ډول مرسته نه‎ده ترلاسه کړې.

ځینو نورو بیا ورته ویلي چې د حکومت د مرستو تر لاسه کولو بهیر ډېر ستونزمن دی او یا له فساد سره مل دی چې ځیني یې ترلاسه کوي او ځینو ته نه‌رسېږي.

«هیومن رایټس واچ» یا د بشري حقونو د څار سازمان پر حکومت غږ کړی چې د مرستې پروګرامونه داسې تنظیم کړي چې ټولو اړو کسانو ته د مرستو رسېدل ډاډمن شي.

دغه سازمان پر وسله‎والو طالبانو او نورو یاغي ډلو هم غږ کړی چې د ملکي وګړو په نښه کول ودروي، په ځانګړي ډول ښوونځي، جوماتونه، روغتونونه او ملکي کورونه د پوځي اهدافو لپاره ونه‎کاروي.

راپور زیاتوي افغان حکومت د نړیوالو قوانینو له مخې مسؤلیت لري چې د عامو خلکو ژوند خوندي کړي او د جدي جنایاتو عاملین باید عدالت ته راولي.

دوی د حکومت مسؤلیت بولي چې د عامه پوهاوي لپاره یو کمپاین جوړ کړي، څو خلک د مرستو ترلاسه کولو په سیستم پوه شي.

«هیومن رایټس واچ» دغه‌راز د افغانستان پر نړیوالو تمویلوونکو هم غږ کوي چې په‎دغه هېواد کې د جګړو د ښکېلو خواوو ملکي قربانیانو ته مالي او نورې مرستې برابرې کړي.

دا راپور داسې مهال خپور شوی چې د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون یوازې په تېر ۱۳۹۶ کال کې د جګړو په ترڅ کې د ملکي مرګ ژوبلې شمېره ۹۴۱۳ تنه ښیي.

د دغه کمېسیون په نوي راپور کې راغلي چې دا شمېره د ۱۳۹۵ کال په پرتله ۱۵ فیصده ډېروالی ښیي.

15 تبصرې

  1. Article writing is also a fun, if you be acquainted with then you can write
    if not it is difficult to write.

  2. Hey there! I simply want to offer you a big thumbs up for the excellent
    info you have here on this post. I will be returning
    to your site for more soon.

  3. Hi there very cool blog!! Man .. Excellent .. Superb .. I will bookmark your web site and take the feeds also?

    I’m satisfied to find so many useful info here in the publish, we need develop
    extra techniques on this regard, thanks for sharing.
    . . . . .

  4. Hi, i think that i saw you visited my blog thus i came to “return the favor”.I am
    attempting to find things to enhance my site!I suppose its ok to use
    a few of your ideas!!

  5. Nice post. I was checking continuously this weblog and I’m inspired!

    Extremely useful info particularly the remaining part :
    ) I handle such info a lot. I used to be looking for this particular info for a long time.

    Thanks and best of luck.

  6. Howdy! I could have sworn I’ve been to this website before but after checking through some of the post I realized it’s new to me.

    Anyhow, I’m definitely happy I found it and I’ll be bookmarking and checking back
    often!

  7. It is truly a great and useful piece of information. I’m happy that you shared
    this useful information with us. Please
    keep us up to date like this. Thank you for sharing.

  8. Nice post. I learn something totally new and challenging on blogs I stumbleupon every day.
    It will always be interesting to read articles from other authors and use something from their web sites.

  9. Hi there! Do you use Twitter? I’d like to follow
    you if that would be okay. I’m definitely enjoying your blog and look forward to new updates.

  10. Keep this going please, great job! adreamoftrains webhosting

  11. Hi there to every single one, it’s genuinely a good for me to pay a quick visit this web page,
    it contains valuable Information.

  12. It’s very trouble-free to find out any topic on net as compared to books,
    as I found this post at this web page. cheap flights
    3gqLYTc

  13. Somebody necessarily assist to make severely posts I would state.
    That is the very first time I frequented your web page and so
    far? I surprised with the research you made to make this particular publish incredible.
    Great process!

  14. Pretty element of content. I simply stumbled upon your web
    site and in accession capital to assert that I get in fact loved account your blog posts.
    Anyway I’ll be subscribing for your feeds or even I achievement you get
    right of entry to consistently fast.

  15. whoah this blog is magnificent i love reading your articles.
    Stay up the good work! You understand, a lot of individuals are looking round for
    this info, you could aid them greatly.

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

%d bloggers like this: